Η ζωή και το έργο του Ομότιμου Καθηγητή του Ε.Μ. Πολυτεχνείου Γεωργίου Ν. Βαλκανά

Ο ανήσυχος επιστήμονας

Βιογραφικά – Σπουδές – Α΄ Φάση Σταδιοδρομίας: 1926–1969

Ο Γεώργιος Βαλκανάς γεννήθηκε στους Χράνους της Αρκαδίας τον Οκτώβριο του 1926. Το 1946, μετά την αποφοίτησή του από το Γυμνάσιο Μεγαλουπόλεως και επιτυχείς εισαγωγικές εξετάσεις, εισάγεται και φοιτά – ενώ παράλληλα εργάζεται – στο Χημικό Τμήμα της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Λαμβάνει Πτυχίο Χημείας με βαθμό «Άριστα» το 1953, αφού εν τω μεταξύ έχει εκπληρώσει και τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.

Ήδη, από το 1950, έχει επιλεγεί και προσληφθεί από τον Καθηγητή Λεωνίδα Ζέρβα σε θέση Εργαστηριακού Βοηθού-Ερευνητή, και εργάζεται ερευνητικά σε θέματα σύνθεσης φωσφορυλιωμένων πεπτιδίων και πρωτεϊνών. Στην επιστημονική αυτή περιοχή εκπονεί διδακτορική εργασία, που υποβάλλεται στη Σχολή το 1954.

Το ίδιο έτος, μετά από επιτυχείς εξετάσεις επιλογής, λαμβάνει υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών και μεταβαίνει για μεταπτυχιακές σπουδές και έρευνα στο Imperial College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Εκεί παρακολουθεί για τρία χρόνια μαθήματα Χημικής Μηχανικής, λαμβάνοντας το Δίπλωμα DIC, και κάνει έρευνα που οδηγεί στη λήψη Διδακτορικού Διπλώματος (PhD) το 1957.

Το καλοκαίρι του 1957 εργάζεται στις εγκαταστάσεις της εταιρείας ESSO στο Oxford, με στόχο τη χημική βελτίωση του καταλύτη πυρόλυσης πετρελαίου, με την εισαγωγή πυρήνων υπερχλωρικού οξέος, ώστε να επιτυγχάνεται δέσμευση των φαινολών στα βαριά πετρελαιοειδή κλάσματα, αποτέλεσμα που θεωρήθηκε σημαντική τεχνολογική επιτυχία.

Τον Σεπτέμβριο του 1957, αποδεχόμενος σχετική πρόσκληση, αρχίζει να εργάζεται ερευνητικά και διδακτικά στην περιοχή της Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας του Τμήματος Χημικών Μηχανικών στο Πολυτεχνείο (ETH) της Ζυρίχης, σε στενή συνεργασία με τον Καθηγητή H. Hopff. Από κοινού με τον τελευταίο, έχει την ευθύνη της λειτουργίας Εργαστηρίου Βιομηχανικής Έρευνας, που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές και αμερικανικές βιομηχανίες, των οποίων επεξεργάζονται θέματα, όπως οι γερμανικές Degussa, BASF, Vereinigte Stearinwerke AG και Motard, η ελβετική Steinfels, η ιταλική Mira Lanza, η βελγική Bougies de la Cour και η αμερικανική Stauffer Chemicals USA.

Τα ερευνητικά αντικείμενα των εργασιών αυτών έχουν σχέση με:

• την αξιοποίηση διαφόρων πρώτων υλών, όπως λιπαρών οξέων, γλυκερίνης, άλλων φυτικών και ζωικών υλικών και πετροχημικών παραπροϊόντων,
• προβλήματα παραγωγής λιπασμάτων, φαρμάκων και φυτοφαρμάκων, με έμφαση στην εισαγωγή φθορίου σε οργανικά μόρια.

Παράλληλα με την εξαετή ερευνητική αυτή δραστηριότητα, δραστηριοποιείται και ως εισηγητής στα περιοδικά σεμινάρια που γίνονται στην έδρα των συνεργαζόμενων βιομηχανιών, ενώ επίσης παρακολουθεί διπλωματικές και διδακτορικές εργασίες, που είχαν σχέση με το ερευνητικό του έργο, στο ETH.

Την περίοδο αυτή, μεταβαίνει επίσης στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ ως Επισκέπτης Καθηγητής. Εκεί συνεργάζεται με τον Καθηγητή S. Winstein, γνωστό για τις έρευνές του σε θέματα ομογενούς κατάλυσης και συμπεριφοράς διαλυτών σε βιομηχανικές εφαρμογές.

Το 1960, πίσω στη Ζυρίχη, εργάζεται στο διάσημο Ινστιτούτο Βιομηχανικής Έρευνας Battelle, όπου ασχολείται με θέματα αξιοποίησης νέων οργανικών πρώτων υλών, βιομηχανικής ανάπτυξης και προστασίας περιβάλλοντος. Στους τομείς αυτούς έχει την ίδια περίοδο αρχίσει να δραστηριοποιείται η διεθνής οργάνωση προβληματισμού Club of Rome, στη Γραμματεία της οποίας υπηρετεί για ένα διάστημα.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, αναλαμβάνει την ευθύνη της δημιουργίας νέας βιομηχανικής μονάδας παραγωγής προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας από φυσικές ρητίνες κωνοφόρων. Η μονάδα αυτή βασίστηκε σε νέα μέθοδο παραγωγής, που διαμορφώνει ο ίδιος, επιτυγχάνοντας σημαντικό περιορισμό του κόστους μετατροπής και ποιοτική βελτίωση των προϊόντων.

Την ίδια περίοδο, 1965–1966, εργάζεται ερευνητικά στο Κέντρο Ερευνών «Δημόκριτος», ολοκληρώνοντας τη διατριβή του επί υφηγεσία, με θέμα «Μελέται επί του μηχανισμού αντιδράσεων τερπενικών σωμάτων», που υποβάλλεται στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο τίτλος του Υφηγητή τού απονέμεται το 1966. Ως Υφηγητής του Πανεπιστημίου διδάσκει στο Χημικό Τμήμα το μάθημα των Μηχανισμών Βιομηχανικών Διεργασιών.

Το 1967 εκλέγεται Μόνιμος Καθηγητής Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας στην Ανωτάτη Σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, αναλαμβάνοντας τελικά καθήκοντα το 1969.

Στο διάστημα αυτό της προ-ΕΜΠ σταδιοδρομίας του, ο Γ. Βαλκανάς έχει ήδη παράγει αξιόλογο επιστημονικό και τεχνικό έργο, όπως προκύπτει από τις δημοσιεύσεις και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που υπέβαλε στο ΕΜΠ.

Ο καινοτόμος καθηγητής

Έργο και Προσφορά στο ΕΜΠ – Β΄ Φάση Σταδιοδρομίας: 1969–1994

Ο Γεώργιος Βαλκανάς διαδέχεται στη Διεύθυνση του Εργαστηρίου Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας τον αποβιώσαντα Καθηγητή Ευκλείδη Σακελλάριο, που με τη σειρά του είχε διαδεχθεί στη δεκαετία του 1940 τον ιδρυτή του Εργαστηρίου αυτού και Καθηγητή ΟΧΤ ΕΜΠ από το 1918, Κωνσταντίνο Βέη. Το 1974 προάγεται σε θέση Τακτικού Καθηγητή ΕΜΠ, για να υπηρετήσει στην ανώτερη καθηγητική βαθμίδα του ΕΜΠ συνολικά επί είκοσι χρόνια, μέχρι την αποχώρησή του από το Ίδρυμα με συνταξιοδότηση, το 1994.

Ο Γ. Βαλκανάς εκλέγεται στο ΕΜΠ σε περίοδο σοβαρών μετασχηματισμών, τόσο στον χώρο της Χημικής Μηχανικής – που εξελίσσεται ραγδαία ως αυτόνομος κλάδος με δικά του επιστημονικά «εργαλεία», μακριά από την κεντροευρωπαϊκή παράδοση της «Βιομηχανικής Χημείας» – όσο και σε εκείνον της Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας, που αρχίζει να γνωρίζει «κραδασμούς» λόγω της εξέλιξης της Χημικής Μηχανικής, αλλά και λόγω των εντεινόμενων προβλημάτων ρύπανσης περιβάλλοντος και εξάντλησης των βασικών πηγών πρώτων υλών. Η συμβολή του Γ. Βαλκανά στον εκσυγχρονισμό των σπουδών Χημικού Μηχανικού στο ΕΜΠ, στην περιοχή ευθύνης του αλλά και σε άλλες συγγενείς περιοχές, υπήρξε αποφασιστική.

Διαμορφώνει, συγγράφοντας και τα αντίστοιχα νέα διδακτικά βιβλία, νέα μαθήματα Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας: Βασικές Μέθοδοι ΟΧΤ, Η Σύνθετος Χημική Βιομηχανία και Βιομηχανική Ρύπανση. Στα μαθήματα αυτά, τα οποία διδάσκει αρχικά επί πολλά χρόνια ο ίδιος και, στη συνέχεια, μαζί με Χημικούς Μηχανικούς συνεργάτες του, εισάγονται:

• στοιχεία από την πρόσφατη προσωπική βιομηχανική εμπειρία του, που εμπλουτίζουν τις περιγραφές παραγωγικών διαδικασιών με πραγματικά παραδείγματα,
• υπολογιστικά στοιχεία και μέθοδοι από τον αναπτυσσόμενο τότε «κορμό» της Χημικής Μηχανικής, όπως ισοζύγια μάζας και ενέργειας, χημική κινητική, θερμοδυναμική ισορροπία, διαχωρισμοί και τεχνικοοικονομικός σχεδιασμός.

Τα νέα αυτά στοιχεία, χωρίς να αποτελούν από την αρχή ολοκληρωμένη προσέγγιση στο πρόβλημα της διδασκαλίας της Χημικής Τεχνολογίας στο πλαίσιο ενός σύγχρονου προγράμματος σπουδών Χημικού Μηχανικού, συντελούν αποφασιστικά στον εκσυγχρονισμό της διδασκαλίας, δρώντας καταλυτικά στον όλο μετασχηματισμό.

Για παράδειγμα, η νέα αυτή εικόνα της Χημικής Τεχνολογίας και η νέα άποψη για τη βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας μας που τη συνοδεύει προκαλούν το ενδιαφέρον των Σπουδαστών Χημικών Μηχανικών και προσελκύουν αρκετούς από αυτούς να παρακολουθήσουν μαθήματα και εργαστήρια επιλογής ΟΧΤ και να επιλέξουν να εκπονήσουν Διπλωματική Εργασία στο Εργαστήριο αυτό.

Είναι χαρακτηριστικό ότι Διπλωματική Εργασία υπό την καθοδήγησή του εκπόνησαν μόλις τρεις σπουδαστές το πρώτο έτος, 1970–1971, αλλά το ένα τρίτο των σπουδαστών του έτους το 1971–1972.

Το 1972, ο Γ. Βαλκανάς προτείνει σε μερικούς από τους αποφοίτους αυτούς – κάποιοι από τους οποίους εξελίχθηκαν σε μέλη του προσωπικού του Εργαστηρίου – την εκπόνηση των πρώτων Διδακτορικών Διατριβών υπό την καθοδήγησή του, σε νέα τεχνολογικά θέματα, στο πλαίσιο ερευνητικών έργων με εξωτερική χρηματοδότηση, νέο τότε θεσμό για την Ελλάδα.

Από το 1973, μάλιστα, στο πλαίσιο ενός από τα νέα αυτά θέματα – βιομηχανική αξιοποίηση αχύρου – αρχίζει συνεργασία με τον βιομηχανικό «κολοσσό» που λέγεται Εταιρεία NESTLÉ, για την από κοινού διαμόρφωση νέας τεχνολογίας. Με τον τρόπο αυτό αρχίζει η διαδικασία δημιουργίας νέων συνεργατών με διεθνή, σύγχρονα ακαδημαϊκά πρότυπα.

Έτσι, το σημερινό Διδακτικό-Ερευνητικό Προσωπικό του Εργαστηρίου ΟΧΤ αποτελείται αποκλειστικά από Χημικούς Μηχανικούς με σπουδές σύγχρονης Χημικής Μηχανικής, ορισμένοι από τους οποίους είχαν επιλεγεί από τον Καθηγητή Βαλκανά ως συνεργάτες του και έχουν εκπονήσει τη Διδακτορική τους Διατριβή υπό την καθοδήγησή του, ενώ κάποιοι από αυτούς επίσης και τη Διπλωματική τους Εργασία.

Ο ρόλος του στην ομαλή ακαδημαϊκή εξέλιξη του προσωπικού αυτού υπήρξε επίσης αποφασιστικός: ως ο κύριος εισηγητής στις κρίσεις που έγιναν, έδωσε – όπου χρειάστηκε – «μάχες» για απονομή διδακτορικών, ανανεώσεις θητείας, μονιμοποιήσεις και προαγωγές.

Με την ανάθεση εντολής διδασκαλίας σε μέλη του προσωπικού αυτού, άτυπα ήδη με τον διορισμό τους και τυπικά με την έκδοση του πρώτου σχετικού νόμου, Ν. 115/78, τελειώνει η πρώτη φάση των αλλαγών στο πεδίο της διδασκαλίας της ΟΧΤ στο ΕΜΠ, που βασίστηκε στην προσωπική του διδασκαλία.

Η νέα περίοδος – με τη συμμετοχή Χημικών Μηχανικών συνεργατών στη διδασκαλία – χαρακτηρίζεται από μεγάλο «άλμα» στον μετασχηματισμό των μαθημάτων ΟΧΤ, τόσο ως προς το περιεχόμενο, με την εισαγωγή χημικομηχανικής προσέγγισης, νέων τεχνολογιών και μεθόδων, όσο και ως προς τη μορφή, με σπουδαστικές εργασίες, υπολογιστικές και εργαστηριακές ασκήσεις.

Η νέα αυτή φάση διαρκεί επί μία ακόμη περίπου δεκαετία – τη δεύτερη του Γ. Βαλκανά στο ΕΜΠ – μέχρι δηλαδή την καθιέρωση των τεχνολογικών «κατευθύνσεων», στην οποία πρωτοστατεί ως μέλος της Επιτροπής Σπουδών του Τμήματος.

Τα νεότερα μαθήματα Οργανικών Βιομηχανιών – Σχεδιασμός Οργανικών Χημικών Βιομηχανιών, Σχεδιασμός Εγκαταστάσεων Καθαρών Βιομηχανιών και Αξιοποίηση Βιόμαζας – όπως και το προσωπικό του Εργαστηρίου και οι ερευνητικές του δραστηριότητες, δεν θυμίζουν σε τίποτα την εικόνα του χώρου πριν από είκοσι πέντε χρόνια, όταν ανέλαβε τη διεύθυνσή του ο Γ. Βαλκανάς.

Στην αναμφισβήτητα συλλογική και πολυετή αυτή προσπάθεια, που οδήγησε στον μετασχηματισμό του Εργαστηρίου αυτού σε σύγχρονη ακαδημαϊκή μονάδα, θα πρέπει ανεπιφύλακτα να αναγνωριστεί ο σοβαρός ρόλος του Διευθυντή του.

Από τη συμβολή του στη διαμόρφωση άλλων ακαδημαϊκών περιοχών, ξεχωρίζουν ο ρόλος του στην ανάπτυξη του τομέα της Προστασίας του Περιβάλλοντος, που πρώτος είχε εισηγηθεί έμπρακτα με τη διδασκαλία του από το 1970, για να πρωταγωνιστήσει στην υιοθέτηση άλλων σχετικών μαθημάτων τις επόμενες δεκαετίες.

Δίδαξε επίσης επί πολλά χρόνια το μάθημα των Γεωργικών Βιομηχανιών και συνεργάστηκε στη διδασκαλία του μαθήματος της Εισαγωγής στη Χημική Μηχανική. Γενικά, μέχρι την αποχώρησή του από το ΕΜΠ, είχε παίξει άμεσα ή έμμεσα τον πρώτο ρόλο στη διαμόρφωση των περισσότερων περιοχών του Τομέα IV, και όχι μόνο ως ο παλαιότερος Καθηγητής του.

Αντίστοιχες υπήρξαν οι εξελίξεις και στον τομέα της έρευνας, όπου η παρουσία του Καθηγητή Βαλκανά συνδέθηκε με:

• νέες ιδέες σε πολλά τεχνολογικά πεδία, όπως οργανική σύνθεση, φυσικά προϊόντα, περιβάλλον και απόβλητα, πολυμερή, εδαφοβελτιωτικά, ενέργεια και καύσιμα, νέα υλικά κατασκευής κ.ά.,
• νέες προσεγγίσεις μεγάλων προβλημάτων, όπως η βιομηχανική και περιφερειακή ανάπτυξη, ο αστικός χώρος, τα σκουπίδια και τα λύματα πόλεων, η απασχόληση, οι καινοτομίες, η ενθάρρυνση και η εφαρμογή τους,
• νέες μορφές χρηματοδότησης έρευνας από ερευνητικούς φορείς, κρατικές υπηρεσίες, βιομηχανίες και τοπική αυτοδιοίκηση,
• «άνοιγμα» σε νέους συνεργάτες και μορφές συνεργασίας, διεπιστημονικές, με το εξωτερικό και με παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς,
• προσπάθεια σύνδεσης με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του τόπου.

Ιδιαίτερο ρόλο έπαιξαν στον χώρο αυτό οι πολυάριθμες – αρκετές εκατοντάδες – Διπλωματικές Εργασίες και οι επίσης πολλές – αρκετές δεκάδες – Διδακτορικές Διατριβές, που έγιναν υπό την καθοδήγησή του στο ΕΜΠ και που πολύ δύσκολα μπορούν να απογραφούν.

Οι δραστηριότητες αυτές οδήγησαν σε αριθμό δημοσιεύσεων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, περίπου διπλασιάζοντας έτσι το προ-ΕΜΠ έργο του, αλλά και σε μεγάλο αριθμό αδημοσίευτων εργασιών, σε μορφή μελέτης ή εσωτερικής έκθεσης, που θα πρέπει επίσης να συνυπολογιστούν σε κάθε αποτίμηση του έργου του.

Στην τελευταία αυτή κατηγορία έργου περιέχονται πολλές γόνιμες ιδέες και προσεγγίσεις, που βρίσκουν σιγά σιγά τον δρόμο προς την επιστημονική και τεχνική κοινότητα, μέσω νέων εργασιών, με τη βοήθεια νέων συνεργατών και συνεχιστών, τόσο στο ΕΜΠ όσο και αλλού.

Δεν θα ήταν υπερβολή η διατύπωση ότι για ορισμένες από τις θεωρήσεις αυτές, που απασχόλησαν και απασχολούν το Εργαστήριο ΟΧΤ, «δεν έχει έρθει η ώρα τους», ιδιαίτερα για μεγάλης κλίμακας εφαρμογές. Παραδείγματα:

• ήπιες και ανακυκλώσιμες πηγές υλικών και ενέργειας,
• «κλειστά» και ολοκληρωμένα παραγωγικά συστήματα,
• «έξυπνες», ευέλικτες και αποκεντρωμένες διαδικασίες μετατροπής.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί η ατμόσφαιρα ερευνητικής ελευθερίας που χαρακτήριζε ήδη από τη δεκαετία του 1970 το Εργαστήριο ΟΧΤ, για όλα τα μέλη του – απαραίτητη προϋπόθεση για να «ανθίσουν» νέες πρωτοβουλίες από συνεργάτες, όπως και έγινε, για παράδειγμα, στο πεδίο των τεχνολογιών αξιοποίησης των βιολογικών πόρων.

Τα «κέρδη» από την ατμόσφαιρα αυτή, σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής που εισηγήθηκε την Ομοτιμοποίησή του στο ΕΜΠ το 1995, υπήρξαν σαφώς μεγαλύτερα από τυχόν προβλήματα από πιθανή ανάπτυξη αντιθέσεων και, ενδεχομένως, συγκρούσεων – κάτι που δεν αποφεύχθηκε στη θητεία ενός τετάρτου του αιώνα του Γ. Βαλκανά ως Διευθυντή Εργαστηρίου.

Στην προσφορά του στον διοικητικό τομέα, ξεχωρίζει η εκλογή του, το 1983, με την εφαρμογή του νέου Νόμου για την Ανώτατη Παιδεία στη χώρα μας, στη θέση του Προέδρου του Τμήματος Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ, θέση στην οποία επανεξελέγη έως το 1986.

Στο μεταβατικό αυτό στάδιο, όπου δεν ισχύουν συνταγές και γνωστοί κανόνες, συνέβαλε θετικά – για μία ακόμη φορά, με το ίδιο καινοτομικό πνεύμα – στην ομαλή εφαρμογή και γενική αποδοχή της νέας νομοθεσίας, στην εξομάλυνση αντιθέσεων μέσα στο Τμήμα και στην ομαλή εξέλιξη του προσωπικού του.

Στο διάστημα 1985–1994 εκλέγεται επίσης πολλές φορές ως Διευθυντής του Τομέα IV του Τμήματος, θέση από την οποία κυρίως συνέβαλε στην εξομάλυνση της λειτουργίας του Τομέα κατά τα πρώτα, κρίσιμα χρόνια του νέου θεσμού, με παρόμοιο τρόπο όπως έγινε και σε επίπεδο Τμήματος.

Στην προσφορά αυτή του Καθηγητή Βαλκανά στη ζωή και τις δραστηριότητες του ΕΜΠ ιδιαίτερο ρόλο έπαιξε και η προσωπικότητά του, που χαρακτηριζόταν από αμεσότητα, θερμά ανθρώπινα συναισθήματα, πάθος για οτιδήποτε τον ενδιέφερε και επιδίωκε, συνεχή προσπάθεια για βελτίωση και εξέλιξη και αδιαφορία για το προσωπικό κόστος των ορθών επιλογών.

Ήταν μια προσωπικότητα που μπορούσε να προκαλέσει «τριβές», όπως και έγινε μερικές φορές – σε συνδυασμό με την επέκταση των δραστηριοτήτων του σε πολλά και διαφορετικά πεδία και τα πειράματά του με διάφορες μορφές συνεργασίας – αλλά που, συνολικά αποτιμώμενη, οδήγησε σε ιδιαίτερα θετικό «ισοζύγιο» σε όλους τους βασικούς τομείς.

Το τέλος και η συνέχεια

Επίλογος Ζωής και Σταδιοδρομίας: 1994–2000

Τον Σεπτέμβριο του 1994, ο Γ. Ν. Βαλκανάς αποχώρησε με συνταξιοδότηση από το ΕΜΠ.

Τον Μάιο του 1995, η Γενική Συνέλευση του Τμήματος Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ αποφάσισε, τιμώντας το έργο και την προσφορά του Γεωργίου Βαλκανά, την απονομή σε αυτόν του τίτλου του Ομότιμου Καθηγητή του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, μία ακόμη ακαδημαϊκή αναγνώριση για τη μακρά σταδιοδρομία του.

Τα χρόνια της «αποστρατείας» δεν ήταν εύκολα για τον υπερδραστήριο και καινοτόμο Πανεπιστημιακό Καθηγητή. Κι αυτό ήταν κάτι ορατό σε όσους τον συναντούσαν την περίοδο αυτή και μάλλον ενισχυόταν με την πάροδο του χρόνου.

Τον Δεκέμβριο του 2000, χτυπημένος από βαριά και επώδυνη ασθένεια, έφυγε από τη ζωή.

Τιμητική Ημερίδα και Έκδοση: 2001–2002

Στις 21 Φεβρουαρίου του 2001, η Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π., για να τιμήσει τη μνήμη του διακεκριμένου μέλους της, διοργάνωσε Ημερίδα με τίτλο «Από την Οργανική Χημεία στις Οργανικές Τεχνολογίες», με συμμετοχή πολλών ερευνητών από το Ε.Μ.Π. και εκτός.

Η εκδήλωση αυτή ήταν αφιερωμένη στα επιστημονικά αντικείμενα που υπηρέτησε επί πολλές δεκαετίες ο Γ. Ν. Βαλκανάς και θα μπορούσε να θεωρηθεί ταυτόχρονα ως πρώτο Επιστημονικό Μνημόσυνο, αλλά και ως μία μικρή συνεισφορά στο να απαλύνει ο πολύ πρόσφατος ακόμη πόνος των δικών του: συζύγου, παιδιών, αδελφών, συγγενών, συνεργατών και φίλων.

Τα «Πρακτικά» της πολύ επιτυχημένης αυτής Ημερίδας εκδόθηκαν από τη Σχολή το 2002 σε ειδικό τόμο 140 σελίδων, με πρόλογο του τότε Προέδρου Δημήτρη Μαρίνου-Κουρή.

Εμμανουήλ Γ. Κούκιος
Καθηγητής ΕΜΠ
Εργαστήριο Οργανικής Χημικής Τεχνολογίας