Διαχείριση Πόρων και Ποιότητας

Αρχή

ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Περιγραφή Μαθήματος

Η Διαχείρηση Πόρων, φυσικών και τεχνητών (man-made), είναι βασικό στοιχείο της Διαχείρησης Προγράμματος ή Έργου (Project Management), του Προγραμματισμού Παραγωγής (Scheduling), του Σχεδιασμού για το Απώτερο Μέλλον (Strategic Planning) και του Σχεδιασμού για Απρόοπτα (Contingency Planning). 
Περιβαλλοντική Διαχείρηση είναι η διαχείρηση των φυσικών πόρων που απαρτίζονται από έμβια όντα και τους βιοτόπους (habitat) τους, πρός όφελος του ανθρώπινου γένους.  Αειφορία (sustainability) είναι η ηθική και οικολογική δεοντολογία που διέπει την ικανοποίηση των αναγκών του ανθρώπου στο παρόν και το εγγύς μέλλον, χωρίς να υποβαθμίζεται η ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις ανάγκες τους στο απώτερο μέλλον.  Επειδή η Διαχείρηση Πόρων ανάγεται απο τα περισσότερα συστήματα σε Διαχείρηση Ποιότητας, το μάθημα «Διαχείρηση Πόρων και Ποιότητας» επικεντρώνεται στη Διασφάλιση και Έλεγχο της Ποιότητας (Quality Assurance and Control). 
Ποιότητα προϊόντος, διεργασίας ή υπηρεσίας είναι η ικανοποίηση των αναγκών και επιθυμιών του καταναλωτή ή πελάτη από τον παραγωγό ή προμηθευτή. Οι ανάγκες και επιθυμίες του καταναλωτή/πελάτη ματαφράζονται από το μηχανικό σε μετρήσιμο φυσικό μέγεθος  (ποσοστοποίηση, operationalization στήν Αγγλική, της ποιότητας), και η πληθώρα των δεδομένων που συλλέγονται για το μέγεθος αυτό επεξεργάζονται και αναλύονται με μεθοδολογίες και εργαλεία από τη Στατιστική.  Οι πιό βασικές μεθοδολογίες για την ποιότητα είναι: (1) Δειγματοληψία, (2) Στατιστικός ¨Ελεγχος Διεργασιών (Statistical Process Control), και (3) Σχεδιασμός Πειραμάτων (Design Of Experiments, DOE)

Πρόγραμμα  Μαθήματος

Το μάθημα είναι 3 ώρες την εβδομάδα, διαλέξεις και ασκήσεις.  Οι ασκήσεις θα γίνονται  με το λογισμικό ΜΙΝΙΤΑΒ στο μεγάλο εργαστήριο ΗΥ που είναι διαθέσιμο τις δυό τελευταίες ώρες  του μαθήματος.  Για το ακαδημαϊκό έτος 2013, το μάθημα  έχει προγραμματιστεί κάθε Παρασκευή, 11.45 – 14.30. 

Βαθμολόγηση

Το μάθημα έχει γραπτή τελική εξέταση με προβλήματα παρόμοια με αυτά που διδάχτηκαν και εργασία  όπου χρησιμοποιείται η μεθοδολογία της  ποιότητας. Ο τελικός βαθμός είναι το άθροισμα του 50% του βαθμού από την γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνο και του 50% του βαθμού για την εργασια. Το θέμα της εργασίας μπορεί να καθορισθή από τον διδάσκοντα ή να προταθή από τον/την σπουδαστή/σπουδάστρια.

Περιεχόμενα

1. Βασικές έννοιες
1.1.Διαχείρηση Πόρων
Διαχείρηση πόρων (Resource Management) για την κοινωνία και την επιχείρηση, Περιβαλλοντική Διαχείρηση (Environmental Management), Κατανομή ή Διανομή Πόρων (Resource  Allocation), Αρχή ομαλοποίησης ( principle of leveling)
Σχέσεις με Διαχείρηση Προγράμματος ή Έργου (Project Planning), Στρατηγικό  Σχεδιασμό (Strategic Planning), Σχεδιασμό Παραγωγής (Scheduling), Σχεδιασμό  για Αποφυγή Απροόπτων (Contingency Planning)  Συστήματα για Περιβαλλοντική Διαχείρηση, Αειφορία ή Βιωσιμότητα (Sustainability) και αειφόρος  ανάπτυξη (sustained development) Ισορροπία μεταξύ οικονομίας και περιβάλλοντος,  φυσικό και ανθρωποφτιαγμένο  κεφάλαιο (natural and man-made capital), δυνατή και αδύναμη αειφορία (strong and weak sustainability), αρχές αειφορίας Ένταξη της Διαχείρης Πόρων στη Διασφάλιση και Έλεγχο Ποιότητας
1.2.Βασικές έννοιες Διαχείρησης Ποιότητας
Ποιότητα για την κοινωνία και την επιχείρηση, νομοθετημένη και οικονομικά
Ορθολογική – Ποιότητα προϊόντος, διεργασίας και υπηρεσίας – Σχεδιασμός
και βελτίωση ποιότητας – Η ποιότητα και η Ποιότητα – Ποιότητα και
μεταβλητότητα – Ορολογία της Μηχανικής της Ποιότητας – Διαστάσεις και κόστος της ποιότητας – Σχέση ποιότητας και παραγωγικότητας – Σύντομη ιστορία Διασφάλισης & Ελέγχου Ποιότητας – Συστήματα Ποιότητας – Νομικές πτυχές ποιότητας – Μέθοδοι (Δειγματοληψία και Στατιστική Συμπερασματολογία (Statistical Inference), Στατιστικός ΄Ελεγχος Διεργασίας (Statistical Process Control), Σχεδιασμός Πειραμάτων (Design Of Experiments)) και εργαλεία (Στατιστικά Διαγράμματα, Κατανομές, Ανάλυση Διακύμανσης (ANalysis Of Variance), Διαγράμματα Ελέγχου(Control Charts))
2. Βελτίωση Ποιότητας (Quality Improvement) και Ποιότητα από Σχεδιασμό (Quality by Design)
Βήματα για Βελτίωση Ποιότητας: (1) Αναγνώριση προβλήματος, (2) Μέτρηση στην έξοδο διεργασίας(αποτελέσματος), (3) Ανάλυση δεδομένων, (4) Βελτιστοποίηση, και (5) ΄Ελεγχος
Βήματα για Ποιότητα απο Σχεδιασμό: (1) Αναγνώριση ευκαιρίας, (2)Ορισμός πεδίου δράσης (scope), (3) Εννοιολογικό σχέδιο (conceptual design), (4) Τεχνικό σχέδιο, (5) Ανάληψη έργου, (6) Εκτέλεση και περάτωση έργου
3.   Αναγνώριση προβλήματος
Ποσοστοποίηση (oparatinalization) της επιθυμίας/ανάγκης του καταναλωτή ή πελάτη – Επιλογή χαρακτηριστικού Κριτικού για Tην Ποιότητα (Critical To Quality); Ανάπτυξη Συνάρτησης Ποιότητας (Quality Function Deployment), Σπίτι Ποιότητας (House of Quality), Τύπος Αποτυχίας και Ανάλυση Αποτελέσματος (Failure Mode and Effects Analysis), Διάγραμμα Αιτίας‐Αποτελέσματος ή Ψαροκόκκαλο (Fishbone)‐Η απεικόνιση Y → y → x
«Και οι επτά ήσαν υπέροχοι» για καταγραφή/απεικόνιση δεδομένων: (1) Χάρτης ροής, (2) Φύλλο Ελέγχου, (3) Διάγραμμα Pareto, (4) Διάγραμμα Διακύμανσης/Διασποράς, (5) Χάρτης Ελέγχου, (6) Διάγραμμα Αιτίας‐Αποτελέσματος, και (7) Διάγραμμα Συχνότητας ή Ιστόγραμμο; άλλοι τρόποι απεικόνισης δεδομένων: διάγραμμα βλαστού‐και‐φύλλου (stem‐and‐leaf plot), διάγραμμα κιβωτίου (box plot)
4. Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων
Πληθυσμός και Δείγμα - Δείγμα τυχαίο και αντιπροσωπευτικό
Κατανομές πιθανοτήτων, διακριτές (υπεργεωμετρική, διωνυμική, Poisson, Pascal) και συνεχείς (κανονική, εκθετική, γάμμα, Poisson, Weibull)
Δειγματοληψία από κατανομές ‐ Δειγματοληψία αποδοχής (acceptance sampling), σχέδια (plans) δειγματοληψίας, δημιουργία μεριδίων (lot formation); διπλή, πολλαπλή και διαδοχική (sequential) δειγματοληψία
Στατιστική συμπερασματολογία (statistical inference) για ένα ή δύο δείγματα: εκτίμηση παραμέτρων (parameter estimation), εξέταση υπόθεσης (hypothesis testing), διάστημα εμπιστοσύνης, λάθος I (διακινδύνευση παραγωγού) και λάθος ΙΙ (διακινδύνευση καταναλωτή), μέγεθος δείγματος
Στατιστική συμπερασματολογία για δύο ή περισσότερα δείγματα: ΑΝάλυση ΔIAκύμανσης (ANalysis Of VAriance)
5. Mέτρηση
Λόγος ικανότητας (capability ratio) διεργασίας – Δείκτης ΕΠαναληψιμότητας και ΑNαπαραγωγής (Gauge Repeatability & Reproducibility) μέτρησης
6. Ανάλυση
Προσδιορισμός συνάρτησης μεταφοράς (transfer function), y = y(x), από πειράματα – Σχεδιασμός πειραμάτων για διάγνωση (Screening DOE), παραγοντικό σχέδιο (factorial design) για δύο επίπεδα (μεταβολής τιμής ανεξάρτητων μεταβλητών x), αποκλεισμός (blocking) και σύγχυση (confounding), κλασματικό παραγοντικό σχέδιο (fractional factorial design)
7. Βελτίωση
Σχεδιασμός πειραμάτων για αριστοποίηση (Optimization DOE) για τρία επίπεδα (μεταβολής τιμής ανεξάρτητων μεταβλητών x) – Μέθοδος της Επιφάνειας Ανταπόκρισης (Response Surface)
8. ΄Ελεγχος
Διαγράμματα Ελέγχου για συνεχείς και διακριτές μεταβλητές (περιλαμβάνει προσδιορισμούς (attributes)) : x̄ ‐ R, Shewhart, CUmulative SUM, Exponentially WEighted Moving Average ‐ Διάγραμμα Ελέγχου μή συμμόρφωσης (nonconformity), και Διάγραμμα κλάσματος μή συμμόρφωσης με σταθερό και μεταβλητό μέγεθος δείγματος – Τροποποιημένα (Μodified) Διαγράμματα Ελέγχου, και Διαγράμματα Ελέγχου Αποδοχής (Αcceptance) – Διάγραμμα ελέγχου για διεργασίες με πολλαπλές ροές (multiple streams) – SPC για διεργασία με αυτοσυσχετιζόμενα (autocorrelated) δεδομένα
Σύγκριση Αυτόματου Ελέγχου Διεργασίας (Process Control) και SPC – Ρύθμιση (adjustment) βασισμένη σε ανατροφοδότηση (feedback) – Ολοκληρωτικός Αυτόματος ΄Ελςγχος – Διάγραμμα Ρύθμισης
Ευρωστία Διεργασίας (Process Robustness
9.   Ποιότητα με περισσότερα του ενός CTQ
Κατανομή σε πολυδιάστατο χώρο – Διάνυσμα Μέσου και Πίνακας Συμμεταβολής (Covariance Matrix) – Ηotteling Τ2 διάγραμμα ελέγχου για το διάνυσμα μέσου, Διάγραμμα Ελέγχου για Μεταβλητότητα (Variability) – Μέθοδοι λανθάνουσας δομής: κυρίων συστατικών (principal components), μερικών ελαχίστων τετραγώνων – Παρακολούθηση της στιγμιαίας εμφάνισης (profile monitoring)
10. Διαχείρηση Πόρων
10.1.Χρονοσειρές (Time Series)
Εκτίμηση (Estimation) και Πρόβλεψη (Forecasting)
Μοντελοποίηση με ελλιπή δεδομένα
Δυναμική συμπεριφορά
Εξομάλυνση (Smoothing) και Προέκταση (Extraolation)
Στοχαστικές Χρονοσειρές
Γραμμικά Μοντέλα Χρονοσειρών
10.2.Θεωρία Παιχνίων
Δυναμικά Παιγνία – Το πρόβλημα των δημόσιων αγαθών (Τhe commons problem) και το κοινωνικά άριστο (socially optimum)


Τελευταίες Ανακοινώσεις

12/06/2013 - Υπενθυμίζεται ότι ο βαθμός για το μάθημα Έλεγχος Ποιότητας Διεργασιών & Προϊόντων υπολογίζεται από το 50% του βαθμού της γραπτής εξέτασης και το 50% του βαθμού για την εργασία ποιότητας
10/06/2013 - Οι σημειώσεις του μαθήματος σε μορφή Powerpoint παρουσίασης έχουν φωτοτυπωθεί από το Θωμαείδιο και είναι διαθέσιμες στο γραφείο του καθηγητή
11/04/2013 - Μαθήματα Διαχείρισης Πόρων & Ποιότητας: (1) Παρασκευή 12/4 δεν θα γίνει την καθορισμένη ημέρα και ώρα αλλά σε ημέρα και ώραπου θα οριστεί από τον διδάσκοντα σε συννενόηση με τους σπουδαστές, και (2) Παρασκευή 19/4 θα γίνουν ασκήσεις στο μικρό εργαστήριο ΗΥ (νέο κτίριο Σχολής Χημ Μηχανικών) αντί για διάλεξη στην αίθουσα 26
  .chemeng.ntua.gr
.design by cc@chemeng